Premies en btw voor een airco: wat verandert er echt aan je factuur?
Het korte antwoord op de vraag die iedereen als eerste stelt: voor een toestel dat enkel koelt bestaat er in Vlaanderen geen premie. Koeling voegt verbruik toe aan een woning, en het Vlaamse steunbeleid is opgebouwd rond het omgekeerde. Zodra je toestel ook verwarmt, verandert het beeld: dan wordt het beoordeeld als lucht-lucht warmtepomp, en dan is steun onder voorwaarden mogelijk.
Wat in de praktijk het meeste geld verzet op een gewone woninginstallatie is niet de premie, maar het btw-tarief. Op deze pagina zetten we beide op een rij, met de rekensom erbij.
| Regeling | Voor welk toestel | Status |
|---|---|---|
| Verlaagd btw-tarief van 6 % | elk toestel, in een woning ouder dan tien jaar | onder voorwaarden, door de aannemer toegepast |
| Vlaamse steun voor een lucht-lucht warmtepomp | toestel dat ook verwarmt | mogelijk, sterk afhankelijk van je situatie |
| Premie voor een toestel dat enkel koelt | airco zonder verwarmingsfunctie | bestaat niet |
| Gemeentelijke tussenkomst | verschilt per gemeente | na te gaan bij je eigen gemeente |
1. Het btw-tarief: de grootste hefboom op een woninginstallatie
Voor werken aan een woning die ouder is dan tien jaar geldt in principe een btw-tarief van 6 % in plaats van 21 %, onder voorwaarden en op verantwoordelijkheid van de aannemer die het toepast. De voorwaarden gaan onder meer over de ouderdom van de woning, over het feit dat de aannemer het materiaal levert en plaatst, en over het gebruik van het gebouw.
Reken even mee wat dat op een gewone installatie doet. Dit is arithmetiek op twee wettelijke tarieven, geen prijsopgave:
| Bedrag exclusief btw | Met 6 % | Met 21 % | Verschil |
|---|---|---|---|
| 1.500 euro | 1.590 euro | 1.815 euro | 225 euro |
| 2.500 euro | 2.650 euro | 3.025 euro | 375 euro |
| 3.500 euro | 3.710 euro | 4.235 euro | 525 euro |
| 5.000 euro | 5.300 euro | 6.050 euro | 750 euro |
| 6.500 euro | 6.890 euro | 7.865 euro | 975 euro |
Waarom dit het eerste is dat je controleert: op een installatie van 3.500 euro is het verschil groter dan wat een prijsonderhandeling je doorgaans oplevert. Vergelijk je bovendien een offerte inclusief btw met een offerte exclusief btw, dan vergelijk je niets. Laat het toegepaste tarief uitdrukkelijk op elke offerte vermelden.
Let op: voor beroepsmatig gebruik, zoals een kantoor of een handelsruimte, geldt doorgaans het normale tarief van 21 %. Hoe de investering daar fiscaal behandeld wordt, is een vraag voor je boekhouder, niet voor je installateur.
2. Een toestel dat enkel koelt: geen premie, en dat blijft zo
Het Vlaamse premiebeleid ondersteunt ingrepen die het energieverbruik van een woning verlagen. Koeling doet het omgekeerde: ze voegt een verbruik toe dat er voordien niet was. Een toestel dat uitsluitend koelt staat daarom niet op de lijst van gesteunde ingrepen. Dat is geen administratieve achterstand of een tijdelijke situatie, maar een keuze in de logica van het systeem.
Wees op je hoede voor een verkoopargument dat een premie in het vooruitzicht stelt voor een gewone airco. Vraag om welke regeling het precies gaat en ga ze na bij de bevoegde instantie vóór je tekent. Een offerte die een premiebedrag in mindering brengt zonder de regeling te benoemen, is een offerte om vragen bij te stellen.
3. Verwarmt je toestel ook? Dan loopt er een andere weg
Een omkeerbare airco en een lucht-lucht warmtepomp zijn hetzelfde toestel: dezelfde koelkring, dezelfde binnen- en buitenunit, alleen de richting van de cyclus verschilt. Administratief is dat verschil wél bepalend, want als verwarmingsinstallatie kan het toestel in aanmerking komen voor Vlaamse steun.
Die voorwaarden zijn de voorbije jaren herhaaldelijk bijgestuurd. Sinds de hervorming van 1 maart 2026 hangt de toegang bovendien sterk af van je inkomenscategorie: voor de twee hoogste categorieën is het aanbod fors versmald, terwijl de lagere categorieën het bestaande regime behouden. Wij nemen op deze pagina daarom bewust geen bedragen op. Een verouderd bedrag is hier erger dan geen bedrag, want je beslist er een investering van duizenden euro's mee.
Wat je concreet doet: ga je eigen situatie na op de officiële pagina's van de Vlaamse overheid over Mijn VerbouwPremie, vóór je bestelt. Steun wordt vrijwel altijd gekoppeld aan voorwaarden over de datum van de factuur, de erkenning van de uitvoerder en de prestatie van het toestel. Een dossier achteraf rechtzetten lukt zelden.
- Beslis eerst of je toestel ook moet verwarmen. Zie een airco die ook verwarmt.
- Vraag de SCOP en de technische fiche van het voorgestelde model, niet van de reeks.
- Controleer de voorwaarden bij de bevoegde instantie vóór je de bestelbon tekent.
- Bewaar de factuur, de technische fiche en het erkenningsnummer van de uitvoerder.
4. Gemeentelijke tussenkomst
Naast de gewestelijke regelingen voorzien sommige gemeenten een eigen tussenkomst voor energie-ingrepen. Die reglementen verschillen sterk: in bedrag, in voorwaarden, in de lijst van gedekte werken, en ze worden lokaal jaarlijks herzien. Een overzicht opstellen dat vandaag klopt en volgend jaar nog steeds, is niet mogelijk.
De betrouwbare weg loopt via je eigen gemeente: bel of mail de milieu- of energiedienst, en vraag of er een premie bestaat voor een warmtepomp of voor koeling, en onder welke voorwaarden. Doe dat vóór de bestelling: bijna elk reglement eist dat de aanvraag vóór de werken gebeurt.
5. De besparing die niemand aanvraagt: het verbruik
Premies en btw spelen één keer. Het verbruik speelt elk jaar. Toch krijgt het in offertes veruit de minste aandacht, en het is nochtans net zo goed te becijferen.
De formule: koelbehoefte in kWh gedeeld door de SEER geeft je het elektriciteitsverbruik. Een toestel van 3,5 kW dat 400 uur draait, vraagt 1.400 kWh koeling, ofwel ongeveer 233 kWh bij een SEER van 6 en 175 kWh bij een SEER van 8.
| Wat je verandert | Wanneer het loont |
|---|---|
| Een hogere SEER kiezen | Beperkt bij koelen alleen: het verschil blijft in de orde van enkele tientallen kWh per zomer |
| Een hogere SCOP kiezen | Sterk, zodra het toestel ook verwarmt: een verwarmingsseizoen duurt maanden |
| Correct dimensioneren | Altijd: een te zwaar toestel pendelt en verbruikt daardoor méér |
| Buitenzonwering plaatsen | Sterk bij een grote raampartij op het zuiden of westen |
| Het dak isoleren vóór je koelt | Doorslaggevend voor een zolderkamer |
Met andere woorden: de goedkoopste kilowattuur is die je niet nodig hebt. Een correcte berekening vooraf weegt op de totale kost zwaarder door dan het verschil tussen twee merken.
6. Checklist vóór je tekent
- Staat het toegepaste btw-tarief uitdrukkelijk op elke offerte, en vergelijk je bedragen op dezelfde basis?
- Weet je of je toestel enkel koelt of ook verwarmt, en ken je de gevolgen daarvan voor de steun?
- Staan de SEER en, indien van toepassing, de SCOP van het voorgestelde model op de offerte?
- Heb je de voorwaarden nagekeken bij de bevoegde instantie, vóór de bestelbon?
- Heb je bij je gemeente gevraagd of er een lokale tussenkomst bestaat?
- Staat het erkenningsnummer van de uitvoerder (VLAREL) op de offerte, met de naam van de technicus?
- Is de voorziene lengte van het koeltracé vermeld, met de prijs per bijkomende meter?
Bedragen en voorwaarden op deze pagina zijn indicatief en kunnen wijzigen. De btw-tarieven van 6 % en 21 % zijn wettelijke tarieven, maar de toepassing ervan hangt af van je situatie en gebeurt onder de verantwoordelijkheid van de aannemer. Controleer je eigen dossier altijd bij de bevoegde instantie vóór je een verbintenis aangaat.